Một cuộc đời rất ngắn, một giọng hát đặc biệt và một bi kịch rất con người.
Karen Carpenter chỉ hát. Không phải kiểu giọng hát khiến người ta muốn đứng dậy, cũng không phải giọng hát khiến người ta muốn khóc, càng không phải giọng hát khiến người ta muốn chống lại cả thế giới.
Nghe Karen, người ta thường thấy lòng mình dịu xuống.
—–
The Carpenters là một trong những nhóm nhạc đại chúng thành công nhất nước Mỹ đầu thập niên 1970. Richard Carpenter chơi piano, sáng tác, hòa âm và phần lớn công việc phía sau. Karen hát và chơi trống.
Đúng vậy, Karen Carpenter là một tay trống thực sự.
Cô không phải một ca sĩ được đặt vào sau bộ trống để làm màu. Karen có một bộ trống Ludwig và từng chơi trong các nhóm nhạc với Richard. Nếu xem lại những clip biểu diễn, ta có thể thấy một Karen Carpenter rất khác Karen mềm mại trên bìa đĩa.
Phải chăng chính điều đó khiến the Carpenters không phải là kiểu pops vô hồn?!
—–
Nhưng rồi người ta phát hiện ra giọng hát của Karen. Một giọng hát rất đặc biệt.
Không kịch tính, không phô trương, Karen có thể hát một câu buồn mà không làm nó bi lụy. Có thể hát lớn mà không hung hăng. Thậm chí khi cố gằn giọng trong những bài có màu sắc rock, vẫn rất khó tìm thấy trong đó cơn giận dữ hay cáu kỉnh.
Giọng hát của Karen dường như không biết nổi giận.
Và những bài hát của Carpenters cứ thế đi vào đời sống; Close to you, We’ve only just begun, Rainy days and mondays, Top of the world, Yesterday once more… rất nhẹ nhàng!
Carpenters không phải kiểu nhạc cần mở volume thật lớn để gây ấn tượng, Carpenters là thứ âm nhạc càng mở nhỏ trong một căn phòng yên tĩnh, càng dễ thấy nó đẹp.
—–
Nhưng cuộc đời Karen không êm đềm như giọng hát của nàng.
Từ giữa thập niên 1970, Karen mắc chứng chán ăn tâm thần, cô ngày càng gầy đi, có thời điểm chỉ còn 35kg, trong khi vẫn tiếp tục thu âm, biểu diễn và sống giữa ánh đèn sân khấu.
Karen từng kết hôn, mong muốn có một gia đình, những đứa con. Nhưng cuộc hôn nhân nhanh chóng đổ vỡ.
Năm 1979, Karen bắt đầu thử một con đường khác. Cô sang New York, làm một album riêng với nhà sản xuất Phil Ramone. Một Karen mới, trưởng thành hơn, tự do hơn, có lúc mạnh mẽ hơn, có lúc cố bước ra khỏi Carpenters mà cả thế giới đã quen thuộc: tốt bụng, dịu dàng, sạch sẽ, hát những bài tình yêu ngọt ngào.
Nhưng album ấy không được phát hành khi Karen còn sống, nó chỉ đến với công chúng vào năm 1996. Karen không kịp biết con đường riêng ấy cuối cùng sẽ đưa cô tới đâu.
Ngày 4 tháng 2 năm 1983, Karen Carpenter qua đời.
32 tuổi. Suy tim.
—–
Đó như là điều buồn nhất lúc nghe lại Karen, sau khi đã biết nàng chết mà vẫn còn một phiên bản khác thế giới chưa kịp biết.
Chúng ta rất dễ nghe một giọng hát như thế và nghĩ rằng người sở hữu giọng hát ấy hẳn phải có một cuộc đời nhẹ nhàng.
Hẳn rồi. Karen thích thể thao, thích bóng chày, thích Disneyland đến mức Mickey mouse xuất hiện khắp nơi trong đời sống. Và Karen là một người có tính hài hước, không phải kiểu thiếu nữ buồn bã suốt ngày. Chính Phil Ramone sau này nói Karen sâu sắc hơn nhiều so với hình ảnh công chúng dành cho cô, album ghi âm năm 1979 cho thấy Karen đang bước vào một giai đoạn trưởng thành mới.
Xinh đẹp, nổi tiếng, kiếm nhiều tiền, được hàng triệu người yêu mến… nhiều chuyến lưu diễn, lên truyền hình, có một người anh tài năng bên cạnh…
Một con người có thể mang trong mình rất nhiều bất an, rất nhiều mong muốn chưa đạt, rất nhiều điều chưa kịp sống, mà khi cất tiếng hát, nàng không trút tất cả những thứ ấy lên người nghe.
Karen chỉ hát thôi, một giọng hát khiến con người cảm thấy được an ủi nhất thế kỷ 20.
Năm 1994, một album tưởng niệm Carpenters do các ban nhạc alternative rock đã thực hiện, trong đó có Sonic Youth, Cranberries, Sheryl Crow… Những cái tên chẳng có gì liên quan đến Carpenters lại bị hấp dẫn bởi thứ họ gọi là mặt tối và nỗi u sầu ẩn bên dưới vẻ dịu dàng.
Điều phải nói nữa là the Carpenters không chỉ sống nhờ thế hệ đã lớn lên cùng họ. Năm 2019, một hội người hâm mộ kỷ niệm 50 năm của nhóm tại California, có khoảng 150 người từ Mỹ, Anh, Nhật, Bỉ, Mexico… phần lớn không phải những người trẻ mới biết đến. Los Angeles Times năm 2002 cũng ghi nhận lượng lớn người hâm mộ Carpenters ở Anh, Úc và Nhật. Và tôi nghĩ càng có tuổi, người ta càng dễ quay lại với Karen.
Bởi ngày trẻ, ta nghe một giọng hát. Sau này ta bắt đầu nghe một con người.
—–
Tôi vốn thích rock; là metalhead, tôi thích những bài metal có cường độ rất mạnh, tempo cực cao, riff điên cuồng với giọng hát như muốn đẩy cả thế giới ra khỏi phòng.
Nhưng Karen khác hoàn toàn.
Một bài rất buồn mà không bi lụy, một câu rất rock mà không hung hăng, một chuyện tình rất đẹp mà không sướt mướt, một nỗi cô đơn mà không thương hại.
Trong giọng hát của nàng, nỗi đau chưa bao giờ là cay nghiệt!
—–
Nên bây giờ, ta thử đặt Yesterday once more lên mâm, hạ kim, vặn volume vừa đủ; cảm giác sẽ rất khác.
Nó giống như mình đã đi rất xa, rất xa, rồi trở về “remember the old days…”
Vì Karen thực sự đã là một phần của “old days”.
Vì Karen, dịu dàng là cách một người đối xử với nỗi buồn của chính mình.
—–
Bài viết sử dụng tư liệu từ Wikipedia, Los Angeles Times website, The Guardian website, Richard and Karen Carpenter website, Carpenters official website.
For #Karen, from #May with luv of K.